Συντάκτης: NetPlanet

H περίοδος των πανελλαδικών εξετάσεων αλλά και της προετοιμασίας για αυτές, απαιτεί ιδιαίτερη συγκέντρωση για τους μαθητές προκειμένου να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις και να αποδώσουν τα μέγιστα. Η αποχή από τις δραστηριότητες, πέραν του διαβάσματος, η μειωμένη άσκηση αλλά και η ανάγκη για συγκέντρωση, πνευματική διαύγεια και καταπολέμησης του άγχους, απαιτούν μια διατροφή που θα παρέχει στους εφήβους τα θρεπτικά συστατικά και την ενέργεια για να ανταπεξέλθουν με επιτυχία.

Ιδιαίτερες διατροφικές απαιτήσεις  εφήβων

Οι ενεργειακές απαιτήσεις διαφέρουν ανά άτομο, λόγω των σημαντικών διαφορών στα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας, αλλά και λόγω των σημαντικών διακυμάνσεων στο ρυθμό ανάπτυξης. Υπάρχουν όμως συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά που μπορούν να παίξουν ιδιαίτερο ρόλο και ιδιαίτερα κατά την περίοδο των εξετάσεων:

Πρωτεΐνες: Ο έφηβος θα πρέπει να επιλέγει πηγές πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας σε ικανοποιητικές ποσότητες, λαμβάνοντας πέρα από επαρκή σίδηρο και απαραίτητα αμινοξέα, βιταμίνες οι οποίες μπορεί να βοηθήσουν και να ενισχύσουν τη νοητική λειτουργία, όπως αυτές του συμπλέγματος Β. Πηγές τέτοιων πρωτεϊνών αποτελούν τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης, όπως τα γαλακτοκομικά το λευκό και κόκκινο κρέας και τέλος το ψάρι το οποίο επιπλέον παρέχει τα σημαντικά Ω – 3 λιπαρά οξέα που βοηθούν τη μνήμη και την λειτουργία του εγκεφάλου.

Υδατάνθρακες: Αποτελούν τη βασική πηγή ενέργειας και δεδομένου ότι οι έφηβοι έχουν αυξημένη σωματική δραστηριότητα αλλά και αυξημένες απαιτήσεις λόγω ανάπτυξης, θα πρέπει να αποτελούν τη σημαντικότερη πηγή. Προσοχή όμως στην ποιότητα.

Νερό: Καταναλώνουμε επαρκείς ποσότητες νερού(8-10 ποτήρια/ημέρα), αποφεύγοντας την αφυδάτωση η οποία μπορεί να προκαλέσει μειωμένη νοητική λειτουργία και κατ επέκταση μειωμένη συγκέντρωση.

Επιπλέον, οι μαθητές κατά την περίοδο των εξετάσεων θα πρέπει:

– Να Καταναλώνουν ένα πλήρες πρωινό. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, και απέχοντας από την τροφή για πολλές ώρες, τα αποθέματα ενέργειας και γλυκογόνου, το οποίο αποτελεί το βασικό ‘’καύσιμο’’ του εγκεφάλου, έχουν μειωθεί. Ένα πλήρες πρωινό γεύμα θα μας δώσει και την απαραίτητη ενέργεια και το καύσιμο για συγκέντρωση και διαύγεια.

–Να αποφεύγουν τις αυστηρές και εξαντλητικές δίαιτες την συγκεκριμένη περίοδο, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν αδυναμία και μειωμένη κατανάλωση ενέργειας και θρεπτικών συστατικών.

– Να  αποφεύγουν τρόφιμα επεξεργασμένα, φτωχά σε θρεπτικά συστατικά, πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά και ζάχαρη. Πιο συγκεκριμένα, φροντίζουμε να  αποφεύγουμε επιλογές όπως:

• Κρουασάν σοκολάτας/ βουτύρου
• Σοκολάτες γάλακτος
• Αναψυκτικά
• Φρουτοποτά που περιέχουν ζάχαρη
• Γαριδάκια/πατατάκια

Εξαίρεση, για την περίοδο των εξετάσεων, αποτελεί η με μέτρο κατανάλωση σοκολάτας, η οποία φαίνεται να βελτιώνει τη διάθεση.

–Να επιλέγουν συχνά και μικρά γεύματα, εξασφαλίζοντας κορεσμό και διαρκή ενεργειακή επάρκεια, αποφεύγοντας μεγάλα σε όγκο γεύματα που μπορεί να προκαλέσουν υπνηλία και μειωμένη απόδοση.

– Να επιλέγουν ποικιλία τροφίμων για να εξασφαλίσουν επάρκεια θρεπτικών συστατικών από πολλές πηγές. Φροντίζουμε να τρώμε 1-2 φορές την εβδομάδα όσπρια, 1-2 ψάρι και τις υπόλοιπες κρέας υψηλής βιολογικής αξίας όπως κοτόπουλο ή γαλοπούλα και πιο αραιά, μοσχάρι ή χοιρινό.

– Να καταναλώνουν φρούτα και λαχανικά προκειμένου να λαμβάνουν αντιοξειδωτικά, όπως η βιταμίνη C,  τα οποία φαίνεται να ενισχύουν τη μνήμη και την εγκεφαλική λειτουργία.

– Να καταναλώνουν καφέ εάν το συνηθίζουν, καθώς διεγείρει την έκκριση του νευροδιαβιβαστή ντοπαμίνη, προκαλώντας το αίσθημα της ευχάριστης, ενώ βοηθάει στην αποφυγή του αισθήματος της κόπωσης. Προσοχή όμως, αποφεύγουμε να πίνουμε τις βραδινές ώρες για ευνόητους λόγους.

-Να κοιμούνται επαρκώς, προκειμένου να γεμίσουν τις μπαταρίες τους, βελτιώνοντας την εγκεφαλική διαύγεια και συγκέντρωση.

Να προσπαθούν να ασκούνται εάν υπάρχει χρόνος. Είναι σημαντικό σε μια περίοδο έντασης και άγχους να βρίσκουμε τρόπους να τα αποβάλουμε. Η άσκηση είναι ένας τρόπος να ‘’ξεσπάσουμε’’ και να ανακτήσουμε την απαραίτητη ηρεμία και αντοχή.

Με τον όρο τροφική αλλεργία εννοούμε τις αντιδράσεις υπερευαισθησίας του ανοσολογικού μας συστήματος από την λήψη τροφής. Πιο συγκεκριμένα, πρωτεΐνες της τροφής, γνωστές ως αλλεργιογόνα, μπορεί να  απορροφηθούν εσφαλμένα από τον γαστρεντερικό σωλήνα, με αποτέλεσμα να προκληθεί η αλλεργική αντίδραση. Είναι ένα φαινόμενο που εμφανίζεται συχνά τόσο σε παιδιά όσο και στους ενήλικες, ενώ τα συμπτώματα μπορεί να είναι από ήπια μέχρι και αρκετά σοβαρά για την υγεία.

Όσον αφορά τη διάγνωση της τροφικής αλλεργίας, στόχος είναι να ταυτοποιηθεί το αλλεργιογόνο συστατικό που την προκαλεί και να αποδειχθεί ότι εμπλέκεται στην πρόκληση των συμπτωμάτων. Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει μια και μοναδική μέθοδος διάγνωσης, ωστόσο δοκιμασμένους εργαστηριακούς ελέγχους αποτελούν:

• Η Γενική αίματος (ανάλυση λευκοκυτταρικού τύπου)
• Ανοσολογικές εξετάσεις (Ανίχνευση ανοσοσφαιρινών)
• Δερματικές δοκιμασίες (επαφή με την προς έλεγχο ουσία)

Ενώ, βασικά στάδια που προηγούνται των εργαστηριακών εξετάσεων πρέπει να αποτελούν:

• Η κλινική εξέταση (καταγραφή σωματομετρικών χαρ/ών κλπ)
• Λεπτομερές ιστορικό (είδος και χρονοδιάγραμμα συμπτωμάτων)
• Ημερολόγιο καταγραφής τροφίμων (7 ημέρες ή 14 ημέρες)

Διατροφικές συστάσεις

Κατά βάση, η αντιμετώπιση των τροφικών αλλεργιών συνίσταται στον διατροφικό αποκλεισμό των τροφίμων που προκαλούν την αλλεργική αντίδραση. Παράλληλα, ο πάσχων θα πρέπει να ενημερωθεί για τα «κρυμμένα» αλλεργιογόνα συστατικά των τροφίμων καθώς και για εναλλακτικές διαιτητικές επιλογές, προς αποφυγή κατανάλωσης αυτών. Επιπλέον, συστήνεται να αποφεύγεται η επαφή της αλλεργιογόνας ουσίας ακόμα και με το δέρμα, όπως τα διάφορα καλλυντικά, με το αναπνευστικό σύστημα καθώς και την λήψη φαρμάκων.

Τρόφιμα που προκαλούν συχνά αλλεργία

Τα συνηθέστερα αλλεργιογόνα τρόφιμα σε σχέση με την Ηλικία

Πιθανά συμπτώματα

Σε κάθε περίπτωση, οι τροφικές αλλεργίες αφορούν μεγάλο μέρος του πληθυσμού, ενώ ο τρόπος αντιμετώπισης θα πρέπει να εξειδικεύεται και να εξατομικεύεται, ανάλογα με τη βαρύτητα και τις ανάγκες κάθε περιστατικού τόσο στο κομμάτι της Εργαστηριακής και Ιατρικής παρέμβασης, όσο και της Διατροφικής.

Αλέξανδρος Χάμος

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος MSc

Συνεργάτης Skin and Hair Medical Care

Ο  ΕΟΔΥ συμβουλεύει τους γονείς, με αφορμή την επαναλειτουργία των δημοτικών και των νηπιαγωγείων. Ένα σημαντικό βήμα για την σταδιακή αποκλιμάκωση των μέτρων με στόχο την επιστροφή σε μια «νέα» καθημερινότητα.  

Επανερχόμαστε βήμα-βήμα, προσεκτικά, ακολουθούμε πιστά τις οδηγίες των ειδικών και πρωτίστως μένουμε ασφαλείς.

Ο ΠΟΥ καλεί, φέτος, τους νέους να γίνουν «η γενιά χωρίς καπνό»

Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος έχει οριστεί η 31η Μαΐου, με απόφαση που έλαβε το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, για να μας υπενθυμίζει τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος. Ωστόσο, παρά τις στοχευμένες διεθνείς καμπάνιες για την ενημέρωση και μείωσή του, το κάπνισμα και τα προϊόντα καπνού εξακολουθούν να προκαλούν τον θάνατο 8 εκατομμυρίων ανθρώπων, κάθε χρόνο, σε όλο τον κόσμο.

Στην προστασία και ευαισθητοποίηση των νέων από τη χειραγώγηση της βιομηχανίας καπνού επικεντρώνεται, φέτος, η εκστρατεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που καλεί όλα τα παιδιά και τους εφήβους να συμμετάσχουν στον αγώνα και να γίνουν μια γενιά χωρίς καπνό.

«Η καπνοβιομηχανία, τα τελευταία χρόνια, στοχεύει ολοένα και περισσότερο στους νέους ανθρώπους ως μια αναδυόμενη και ευάλωτη αγορά για τα εθιστικά προϊόντα της. Η Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καπνίσματος 2020 θα αναδείξει πώς μπορούν οι νέοι να ενδυναμωθούν, να πάρουν στα χέρια τους τον έλεγχο της υγείας τους και να απορρίψουν τον εθισμό του καπνού», αναφέρεται στην ανακοίνωση του ΠΟΥ.

«Υπάρχουν 1,3 δισεκατομμύρια χρήστες καπνού παγκοσμίως. Αυτός ο αριθμός θα ήταν ακόμη μεγαλύτερος, αν ο καπνός δεν σκότωνε τους μισούς χρήστες του. Κάθε τέσσερα δευτερόλεπτα, ο καπνός αφαιρεί άλλη μια ζωή». Αυτά είναι κάποια από τα σοκαριστικά στοιχεία που δημοσιεύσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας στην ιστοσελίδα του.

Ο καπνός και οι συναφείς βιομηχανίες έχουν, όλο και περισσότερο, θύματα τα παιδιά και τους εφήβους, χρησιμοποιώντας τακτικές διαφήμισης και εργαλεία προώθησης, που κάνουν ελκυστικά τα προϊόντα τους -όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα θερμαινόμενα καπνικά προϊόντα- μέσω των συσκευασιών, του branding αλλά και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Δεν καπνίζω, ΖΩ ελεύθερα!

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ), με αφορμή τον φετινό εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καπνίσματος, διοργάνωσε διαδικτυακή ενημέρωση για τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, με σκοπό την επικοινωνία των μηνυμάτων της παγκόσμιας καμπάνιας για το 2020, την προτροπή για τη διακοπή του καπνίσματος, αλλά και την ενημέρωση για τα στοιχεία που προέκυψαν από την πανδημία της νόσου COVID-19, όσον αφορά το κάπνισμα και την έκβαση της νόσου.

H ΕΠΕ, η οποία τα τελευταία 20 χρόνια έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες, μέσω στοχευμένων δράσεων (ενημέρωση σχολείων κ.ά.), στην ενημέρωση της νέας γενιάς για τις επιπτώσεις της χρήσης προϊόντων καπνού, συμμετέχει στην προσπάθεια αυτή, αποσκοπώντας στην αποσύνδεση των μύθων, στην προβολή των τακτικών χειραγώγησης, στην εκπαίδευση των νέων σχετικά με τις προθέσεις και τις τακτικές της καπνοβιομηχανίας, καθώς και στην ενδυνάμωση των επιρροών που εν δυνάμει μπορούν να προστατεύσουν και να υπερασπιστούν τη νεολαία.

Όσον αφορά στην πανδημία του COVID – 19, έχει αναδειχθεί ότι το κάπνισμα είναι ένας κύριος παράγοντας κινδύνου, που καθιστά τους ασθενείς ευπαθείς για σοβαρή νόσηση. Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί, ότι οι καπνιστές κινδυνεύουν περισσότερο, καθώς φέρνουν συχνότερα τα χέρια τους στο πρόσωπό τους για να καπνίσουν.

Στο πλαίσιο της σημερινής ημέρας, η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία, με την πολύχρονη εμπειρία της στον αντικαπνιστικό αγώνα, συμβάλλει τόσο στην προσπάθεια προφύλαξης των νέων από αυτή την ανθυγιεινή συνήθεια όσο και στη δυναμική στήριξη των καπνιστών, ώστε να απεξαρτηθούν. Μέσα από τη διαδικτυακή πλατφόρμα της https://stopkapnisma.gr παρέχει έγκυρη επιστημονική ενημέρωση και βοήθεια σε όλους όσοι θέλουν να κόψουν το κάπνισμα.

«Στην πλούσια ειδησεογραφία, στις αναλύσεις, στις κοινωνικές παρεμβάσεις, στο υλικό αυτοβοήθειας προστίθεται πλέον και η τηλεσυμβουλευτική, μια αποδοτική μέθοδος που επιτρέπει στον καπνιστή που επιδιώκει να διακόψει το κάπνισμα να έχει την κατάλληλη καθοδήγηση και υποστήριξη από ειδικούς. Με προκαθορισμένες συναντήσεις και αμφίδρομη ζωντανή επικοινωνία, αποτελεί ένα διεθνώς αναγνωρισμένο αποδοτικό τρόπο διακοπής καπνίσματος. Οι φίλοι καπνιστές καλούνται να επισκεφθούν την πλατφόρμα και να προχωρήσουν στο ουσιαστικό βήμα για την υγεία και την ευεξία τους» επισημαίνει η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία, τονίζοντας ότι είναι δίπλα στους καπνιστές και όχι απέναντι τους!

Αν αναλογιστούμε τα τεράστια οφέλη της διακοπής του καπνίσματος για τη υγεία μας, ήδη από τα πρώτα κιόλας λεπτά έπειτα από το τελευταίο τσιγάρο μπορούμε να κατανοήσουμε τη σημασία του να πάρουμε την απόφαση να κάνουμε την αρχή για μια ζωή χωρίς τσιγάρο.

Ας γιορτάσουμε, λοιπόν, τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, κάνοντας την αρχή για μια καθημερινότητα απαλλαγμένη από τον καπνό για να είναι στο εξής η κάθε ημέρα, μια ημέρα χωρίς τσιγάρο. Η διακοπή του καπνίσματος δεν είναι εύκολη υπόθεση όμως, σήμερα έχουμε στη διάθεσή μας καινοτόμες επιλογές, «εργαλεία» που μπορούν να σταθούν αρωγοί στους καπνιστές, σε αυτή τη σημαντική για την υγεία τους προσπάθεια.

Πηγές

Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας

https://www.who.int/news-room/campaigns/world-no-tobacco-day/world-no-tobacco-day-2020

Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία http://www.hts.org.gr/news/newsid510/819

Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία https://stopkapnisma.gr 

Οι φυσιολογικές μεταβολές, που συντελούνται στην Τρίτη ηλικία και έχουν να κάνουν κυρίως με τη σύσταση του σώματος συνοδεύονται από σταδιακή έκπτωση των λειτουργιών των περισσοτέρων οργάνων στο ανθρώπινο σώμα. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την πιθανή εμφάνιση προβλημάτων υγείας μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την διατροφική πρόσληψη των ηλικιωμένων. Είναι, λοιπόν, πολύ σημαντικό, τα ηλικιωμένα άτομα να εφαρμόζουν ένα ισορροπημένο διατροφικό πλάνο βασισμένο στα πρότυπα της Μεσογειακής Διατροφής προκειμένου να εξασφαλίσουν ποικιλία και ποιότητα θρεπτικών συστατικών, ενισχύοντας και την άμυνα του οργανισμού τους.

Βασικές αλλαγές κατά το γήρας, οι οποίες μπορεί να
επηρεάσουν τη Διατροφή

Η μεσογειακή Διατροφή και Τρίτη
ηλικία

Η Μεσογειακή δίαιτα αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά και υγιεινά διατροφικά πρότυπα στον κόσμο. Οι ευεργετικές ιδιότητες της έχουν μελετηθεί εκτενώς και αποδίδονται στην μεγάλη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, στον χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη των γευμάτων, στην υψηλή πρόσληψη μονοακόρεστων λιπαρών αλλά και στον υψηλό λόγο μονοακόρεστων προς κορεσμένα λιπαρά οξέα αλλά και στις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, που παρουσιάζουν τα  τρόφιμα που περιέχονται σε αυτήν. Ωστόσο, όσον αφορά τον βαθμό προσκόλλησης στο Μεσογειακό πρότυπο Διατροφής τα αποτελέσματα ερευνών δείχνουν ότι οι διατροφικές συνήθειες των Ελλήνων δεν είναι όσο κοντά θα περιμέναμε στο Μεσογειακό πρότυπο.

Κατανάλωση νερού και υγρών στην Τρίτη ηλικία

Με την αύξηση της ηλικίας, το συνολικό νερό στο σώμα μειώνεται, ενώ το συνολικό νερό στο σώμα ενός ηλικιωμένου καταλαμβάνει το 55% περίπου του συνολικού βάρους του, που είναι κατά 10% λιγότερο σε σχέση με έναν νέο ενήλικα, ενώ αυτή η μείωση του συνολικού νερού σχετίζεται με αντίστοιχη μείωση της μυϊκής μάζας του σώματος. Το μειωμένο αίσθημα της δίψας, η μειωμένη πρόσληψη υγρών, η μειωμένη πρόσβαση σε υγρά, η μειωμένη νεφρική λειτουργία, αλλά και η ακράτεια ούρων είναι μερικά χαρακτηριστικά που εμφανίζονται σε ηλικιωμένα άτομα και αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο για εμφάνισης αφυδάτωσης. Συνεπώς, η προσεκτική παρακολούθηση της κατανάλωσης υγρών ιδιαίτερα στα άτομα Τρίτης ηλικίας θεωρείται ουσιαστική.

Διατροφικές συστάσεις για τα άτομα τρίτης ηλικίας  

*Εθνικός διατροφικός
Οδηγός για άτομα 65 ετών και άνω

Σημείωση: Οι
αναγραφόμενες ποσότητες και οι όποιες συμβουλές είναι ενδεικτικές, και
προσαρμόζονται ανάλογα με το στάδιο της ζωής και  τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε ατόμου.

Αλέξανδρος Χάμος

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος MSc

Συνεργάτης Skin and Hair Medical Care